1 grudnia 2025

Jakie zmiany wchodzą w życie dla działalności nierejestrowanej w 2026 roku?

Od 1 stycznia 2026 roku działalność nierejestrowana w Polsce przechodzi istotną transformację, która zmienia podejście do rozliczania drobnego biznesu. Najważniejsza zmiana polega na odejściu od miesięcznego limitu przychodów na rzecz rozliczenia kwartalnego. W praktyce oznacza to, że zamiast pilnować granicy co miesiąc, możesz elastyczniej planować przychody, mając do dyspozycji limit 225% minimalnego wynagrodzenia za pracę w każdym kwartale. Przy minimalnej płacy 4806 zł brutto, limit kwartalny wyniesie dokładnie 10 813,50 zł. Ta zmiana to ukłon przede wszystkim w stronę osób pracujących sezonowo, prowadzących sprzedaż okolicznościową lub realizujących nieregularne zlecenia.

Jak podkreśla Piotr Juszczyk, główny doradca podatkowy inFakt:

„Nowy kwartalny limit działalności nierejestrowanej to oczekiwane rozwiązanie dla osób z nieregularnymi dochodami. Dotychczasowy miesięczny próg wykluczał osoby, które przez kilka miesięcy nie zarabiają, a potem mają większy przypływ gotówki.”

W 2025 roku miesięczny limit wynosił 3499,50 zł. Wielu rękodzielników, korepetytorów, przewodników czy drobnych usługodawców musiało rozkładać działalność na cały rok, by nie przekroczyć miesięcznej bariery. Od 2026 roku jedno większe zlecenie lub wysoki sezon nie wymusza już rejestracji firmy, o ile w danym kwartale nie przekroczysz 10 813,50 zł przychodów.

Kto może prowadzić działalność nierejestrowaną w 2026 roku?

Podstawowe warunki pozostają niezmienne. Z działalności nierejestrowanej w 2026 roku mogą korzystać wyłącznie osoby fizyczne, które:

• nie prowadziły działalności gospodarczej przez ostatnie 60 miesięcy (5 lat),
• nie przekroczyły kwartalnego limitu przychodów (10 813,50 zł za każdy kwartał),
• nie wykonują działalności wymagającej koncesji, zezwoleń lub wpisu do rejestru działalności regulowanej (np. działalność prawnicza, lekarska, maklerska, transportowa, księgowa),
• nie zatrudniają pracowników na umowie o pracę (dopuszczalne są umowy cywilnoprawne w określonych sytuacjach).

Nowością od czerwca 2025 roku są ograniczenia dla cudzoziemców – działalność nierejestrowaną mogą prowadzić tylko ci, którzy posiadają tytuł pobytowy uprawniający do rejestracji działalności gospodarczej w Polsce. Osoby niepełnoletnie również mogą korzystać z tej formy, pod warunkiem że nie wymagają pełnej zdolności do czynności prawnych dla danego typu działalności.

Warto pamiętać, że zawieszenie działalności gospodarczej przez 60 miesięcy jest traktowane na równi z jej nieprowadzeniem – więc jeśli ktoś miał zawieszoną JDG przez ostatnie 5 lat, może teraz skorzystać z działalności nierejestrowanej.

Jak liczyć limit przychodów w działalności nierejestrowanej?

Kluczowe jest rozróżnienie między przychodem należnym (liczonym do limitów) a przychodem otrzymanym (do rozliczenia podatkowego w PIT-36). Limit kwartalny 10 813,50 zł obejmuje wszystkie przychody należne – także te, które jeszcze nie wpłynęły na konto, ale wynikają z wystawionych faktur czy rachunków. Do limitu nie wliczasz wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat czy skont.

Przykład praktyczny: jeśli w jednym miesiącu zarobisz 8000 zł, a w dwóch kolejnych po 1400 zł i 1400 zł, suma tego kwartału wynosi 10 800 zł – mieścisz się w limicie i nie musisz rejestrować firmy. Przekroczenie limitu nawet o złotówkę w którymkolwiek kwartale oznacza konieczność rejestracji JDG w CEIDG w ciągu 7 dni.

Obowiązuje też zasada tzw. okresu karencji – jeśli prowadziłeś działalność gospodarczą, możesz wrócić do działalności nierejestrowanej dopiero po 60 miesiącach od zakończenia lub zawieszenia JDG.

Jak prowadzić ewidencję i rozliczać podatki w działalności nierejestrowanej?

Prowadząc działalność nierejestrowaną w 2026 roku, nie musisz prowadzić pełnej księgowości. Obowiązkowa jest jednak uproszczona ewidencja sprzedaży – możesz ją prowadzić w zeszycie, arkuszu kalkulacyjnym lub programie księgowym. Ważne, aby notować datę transakcji, opis, kwotę przychodu oraz sumę narastająco w kwartale. Przykładowy zapis:

Przykład ewidencji:

01.02.2026 | Korepetycje – Jan Kowalski | 200 zł | 200 zł
05.02.2026 | Sprzedaż rękodzieła online | 400 zł | 600 zł
15.03.2026 | Grafika – projekt logo | 1000 zł | 1600 zł
31.03.2026 | SUMA I kwartał | 1600 zł

Ewidencja pozwala na stałą kontrolę przychodów i szybkie wykrycie momentu, w którym zbliżasz się do limitu. Po zakończeniu roku podatkowego wykazujesz przychody z działalności nierejestrowanej w PIT-36, w rubryce „działalność nierejestrowana”. Podatek płacisz według skali (12% lub 32%), z uwzględnieniem kosztów uzyskania przychodu i kwoty wolnej (30 000 zł).

Nie musisz odprowadzać miesięcznych zaliczek na podatek – wszystko rozliczasz raz w roku. Klient może zażądać faktury lub rachunku (w terminie 3 miesięcy od końca miesiąca sprzedaży), które musisz wystawić. Fakturę można wystawić bez NIP-u, podając swoje imię, nazwisko i adres.

Czy przy działalności nierejestrowanej trzeba płacić ZUS?

Brak obowiązku opłacania składek ZUS to jedna z największych zalet działalności nierejestrowanej. Nie płacisz składek emerytalnych, chorobowych, wypadkowych ani zdrowotnych – chyba że wykonujesz usługi na podstawie umowy – zlecenia, gdzie zleceniodawca zgłasza Cię do ubezpieczeń i odprowadza składki. Jeśli nie masz innego tytułu do ubezpieczenia zdrowotnego, możesz dobrowolnie zgłosić się do NFZ – składka wynosi ok. 9% przeciętnego wynagrodzenia, co w IV kwartale 2025 daje 796,91 zł miesięcznie. Dla większości drobnych przedsiębiorców to jednak koszt nieopłacalny, dlatego wiele osób wybiera działalność nierejestrowaną jako formę dorabiania przy etacie, umowie o pracę lub kontrakcie.

W przypadku przekroczenia limitu i przejścia na JDG, można przez pierwsze 6 miesięcy korzystać z ulgi na start (opłacając tylko składkę zdrowotną), potem przez 36 miesięcy z Małego ZUS Plus.

Kto nie może korzystać z działalności nierejestrowanej?

Nie każda działalność może być realizowana bez formalnej rejestracji. Działalność nierejestrowana w 2026 roku wyklucza:

• działalności regulowane (np. usługi prawnicze, medyczne, transportowe, księgowe, doradztwo podatkowe, pośrednictwo ubezpieczeniowe),
• wszystkie aktywności wymagające koncesji, zezwoleń lub wpisu do rejestru działalności regulowanej,
• zatrudnianie pracowników na umowę o pracę (dopuszczalne są umowy cywilnoprawne bez etatu),
• działalność wymagającą rejestracji VAT przy przekroczeniu limitu (od 2026 roku 240 000 zł rocznie),
• niektóre rodzaje sprzedaży internetowej (np. wyroby jubilerskie, usługi doradztwa, sprzedaż elektroniki – zawsze obowiązkowa rejestracja VAT niezależnie od obrotu).

Osoby bezrobotne, by nie utracić statusu, nie mogą prowadzić działalności nierejestrowanej na podstawie umów cywilnoprawnych (umowa-zlecenie, o dzieło) – mogą jedynie sprzedawać towary. Dla osób niepełnoletnich obowiązują ograniczenia wynikające z przepisów szczególnych dotyczących wieku.

Jak rozliczać VAT, kasę fiskalną i inne obowiązki formalne?

Prowadząc działalność nierejestrowaną, możesz korzystać z podmiotowego zwolnienia z VAT – limit wzrasta w 2026 roku do 240 000 zł rocznie. Pamiętaj, że niektóre branże są wyłączone z prawa do zwolnienia (np. usługi prawnicze, jubilerskie, doradztwo, sprzedaż elektroniki przez internet). Jeżeli sprzedajesz towary lub usługi osobom fizycznym i Twój obrót nie przekroczył 20 000 zł w poprzednim roku, nie musisz posiadać kasy fiskalnej – wyjątkiem są branże zawsze zobowiązane do ewidencjonowania sprzedaży na kasie (np. usługi fryzjerskie, kosmetyczne, gastronomiczne, naprawa pojazdów).

Obowiązkowe jest także przestrzeganie praw konsumentów: musisz umożliwić zwroty towarów, rozpatrywać reklamacje i informować o warunkach sprzedaży. W relacjach z klientem jesteś traktowany jak przedsiębiorca, nawet jeśli nie masz formalnie zarejestrowanej firmy.

Sprzedaż przez platformy internetowe podlega dodatkowo raportowaniu do Krajowej Administracji Skarbowej na podstawie dyrektywy DAC7, jeśli przekroczysz 30 transakcji lub 2000 euro przychodu rocznie.

Jakie wygląda praktyka działalności nierejestrowanej?

Wprowadzenie kwartalnych limitów daje dużą elastyczność. Oto kilka typowych przypadków:

1. Korepetytorka języka angielskiego – Anna przez większość roku zarabia 2500 zł miesięcznie, ale w maju i czerwcu wzrasta zapotrzebowanie na jej usługi. Dotąd musiała ograniczać liczbę uczniów, by nie przekroczyć miesięcznego limitu. Od 2026 roku może zarobić w jednym miesiącu nawet 6000 zł, w drugim 4498,50 zł i nie straci prawa do działalności nierejestrowanej.
2. Sprzedawca ozdób choinkowych – Marek całą sprzedaż realizuje w listopadzie i grudniu, często przekraczając miesięczny limit. Teraz może zarobić 10 498,50 zł w IV kwartale.
3. Przewodniczka turystyczna – Kasia skupia działalność w szczycie sezonu letniego, korzystając z wysokich stawek w lipcu i sierpniu, nie martwiąc się limitem miesięcznym.
4. Freelancer grafik – Tomek realizuje duże projekty i rozlicza się jednorazowo. Może wystawić fakturę na 8000 zł w jednym miesiącu, a w pozostałych miesiącach nie mieć przychodu i dalej korzystać z działalności nierejestrowanej.

Dzięki nowym przepisom działalność nierejestrowana jest przystępna dla osób testujących pomysł na biznes, freelancerów, rękodzielników, sezonowych usługodawców czy studentów chcących legalnie dorobić bez ryzyka wysokich kosztów i dużej biurokracji.

Co zrobić, gdy przekroczysz limit? Jak przejść na JDG?

Przekroczenie kwartalnego limitu 10 813,50 zł oznacza automatyczne przekształcenie działalności nierejestrowanej w jednoosobową działalność gospodarczą. Masz wtedy 7 dni na rejestrację w CEIDG. Wraz z rejestracją pojawiają się obowiązki: wybór kodów PKD, decyzja o VAT (możesz nadal korzystać ze zwolnienia, jeśli nie przekroczyłeś limitu 240 000 zł), opłacanie składek ZUS i regularnych zaliczek na podatek dochodowy. Nowo zarejestrowany przedsiębiorca może skorzystać z ulgi na start (6 miesięcy bez składek społecznych) i Małego ZUS Plus (36 miesięcy niższych składek, jeśli nie przekroczysz 120 000 zł przychodu rocznie).

Przekroczenie limitu to nie porażka, a naturalny etap rozwoju biznesu – znak, że Twój pomysł się sprawdza i warto wejść na wyższy poziom organizacyjny.

Jakie są najczęstsze błędy przy działalności nierejestrowanej i na co uważać?

Najczęstsze błędy to brak wiedzy o aktualnych limitach, nieprawidłowe dokumentowanie przychodów i koszty, brak prowadzenia ewidencji sprzedaży oraz niezgłoszenie przekroczenia limitu w terminie. Pamiętaj, że urząd skarbowy i ZUS mogą skontrolować Twoją dokumentację – jeśli nie prowadzisz ewidencji lub prowadzisz ją nierzetelnie, ryzykujesz karą, koniecznością zapłaty zaległych podatków i składek, a nawet sankcjami finansowymi.

Nieprzestrzeganie praw konsumenta (np. brak informacji o zwrotach, nieprzyjmowanie reklamacji) to ryzyko postępowania przed UOKiK lub sądem cywilnym.

Brak rozdziału między przychodem należnym (do limitu) a otrzymanym (do PIT) prowadzi do błędów w rozliczeniach. Każda transakcja powinna być udokumentowana – fakturą, rachunkiem, umową lub potwierdzeniem przelewu.

Jak przygotować się do prowadzenia działalności nierejestrowanej w 2026 roku?

W 2026 roku warto już teraz zaplanować działalność sezonową i przygotować narzędzia do ewidencji przychodów. Najlepiej sprawdza się prosty arkusz kalkulacyjny, dedykowana aplikacja mobilna lub program księgowy z funkcją monitorowania kwartalnych limitów. Warto od razu przygotować wzory faktur i rachunków – nawet jeśli nie masz obowiązku ich wystawiania, klienci mogą o nie poprosić.

Analizując doświadczenie Firmy dla Każdego, osoby testujące pomysł na biznes, freelancerzy czy studenci często wykorzystują działalność nierejestrowaną jako pierwszy krok, zanim zdecydują się na pełnoprawną JDG. Rozpoczęcie jest szybkie, tanie i pozwala skupić się na rozwoju oferty, a nie na biurokracji. Jeśli jednak planujesz większą skalę działalności lub regularną współpracę z większymi firmami – rozważ rejestrację działalności gospodarczej wcześniej, by uniknąć niepotrzebnego stresu związanego z przekroczeniem limitów.

Jakie są perspektywy zmian dla działalności nierejestrowanej po 2026 roku?

Wprowadzenie kwartalnych limitów to efekt postulatów środowisk drobnych przedsiębiorców, którzy od lat apelowali o większą elastyczność. Eksperci przewidują, że rząd może dalej podnosić limity przychodów, zwłaszcza w kontekście rosnącej inflacji i kosztów życia. Rozważane są także ułatwienia w rozliczeniach podatkowych, automatyzacja rozliczeń oraz rozszerzenie katalogu działalności dopuszczalnych bez rejestracji. Z drugiej strony, można spodziewać się zaostrzenia wymagań dokumentacyjnych dla sprzedaży internetowej i większej kontroli przestrzegania limitów obrotu – zwłaszcza w handlu online, gdzie coraz częściej w grę wchodzą platformy zagraniczne i raportowanie do skarbówki.

Decydując się na działalność nierejestrowaną powinniśmy śledzić komunikaty Ministerstwa Rozwoju, projekty ustaw oraz opinie ekspertów branżowych, by na bieżąco dostosować się do zmieniających się wymogów.

Zapraszamy do kontaktu

Jeśli potrzebujesz profesjonalnego wsparcia w zakresie działalności nierejestrowanej w 2026 roku, zapraszamy do Firmy dla Każdego. Specjaliści z Fundacji pomagają zarówno osobom testującym swój pomysł na biznes, jak i freelancerom oraz osobom, które chcą uniknąć wysokich kosztów ZUS i skomplikowanej biurokracji. Szczegóły oferty znajdziesz na stronie firmadlakazdego.pl.